الشيخ محمد تقي بهجت

49

جامع المسائل ( فارسي )

[ كتاب تزاحم حقوق و املاك ] فصل اوّل احكام طُرُق نافذهء عامّه جواز اخراج روزنه و اجنحه و شرائط آن 1 - جائز است اخراج روزنه ها و اجنحه مثل خشبهاى خارج از املاك اشخاص به طرق نافذه عامه اگر چه مستوعب طريق باشد ، در صورت عدم اضرار به مارّه كه حق عبور آنها با خصوصيات آنها ثابت است ، اگر چه ترك اضرار به ارتفاع جناح از نفس محل عبور باشد و عدم اضرار به املاك شخصيّه همسايه ها ، بر حسب سيره و اتفاق منقول از « مجمع الفائده » و « دروس » . و همچنين ميزابهاى غير مضر به مارّه و سائر تصرفات در طرق نافذه ، غير مضره . و معارضه همسايه ها و ديگران اثرى ندارد با حفظ خصوصيات مذكوره ، و نمىتوانند ازاله و هدم نمايند ، و مىتوانند عملًا معارضه به مثل نمايند در حين ايجاد ؛ پس با تنازع ، ترجيح به مقدار سبق مىنمايند ؛ و با عدم آن ، تصالح به تنصيف طريق و نحو آن مىنمايند . اگر جناح ، امكان اشراف بر همسايه را فراهم آورد 2 - اگر اخراج جناح ، مقتضى امكان اشراف بر همسايه در خانه و مسكن او باشد ، پس در لحوقش بر تصرّف در املاك شخصيّه كه معروف جواز تعليه مقتضيه امكان اشراف و عدم جواز نفس اشراف است تأمل است ؛ و اعتبار به ضرر حالى كه معرضيّت ضرر فعلى است ، اقتضاى حق منع دارد در مقام . بلكه در اصل اگر اجماع بر جواز نباشد عدم حق اشراف امكانى ، موافق با عموم نفى ضرر به حالى و عموم نفى عسر و حرج مىباشد .